Czarna Hańcza

Opis szlaku Czarna Hańcza i Kanał Augustowski

Szlak kajakowy Czarnej Hańczy i Kanału Augustowskiego to z pewnością jeden z najpiękniejszych nizinnych szlaków wodnych Polski.

Całość trasy liczy ok. 100 km – od miejscowości Gawrych – Ruda do Augustowa. Na pokonanie całego szlaku w sposób zupełnie rekreacyjny, potrzeba około 7 dni. Najpopularniejsza jest trasa z Wigier do Augustowa, którą pokonuje się w 5 do 7 dni o długości ok. 85 km.

Polecamy pokonywanie dziennych etapów od 10 do 18 km długości. Oczywiście wartki nurt rzeki pozwala na przepłynięcie nawet dłuższych odcinków, jednak na szlaku jest tak wiele ciekawych miejsc, pięknych plaż i śródleśnych polanek, na których można odpocząć w upalne popołudnie, że nie warto się spieszyć.

Spływ można rozpocząć w miejscowości Gawrych – Ruda na południowo – zachodnim krańcu jeziora Wigry. Z tego miejsca do wpływu na Czarną Hańczę jest 17 km. Trzymając się prawego brzegu po 6,5 km dopływa się do Bryzgla – miejscowości z dobrym polem namiotowym, sklepami i barem. Dalej z Bryzgla po kolejnych 10 km dociera się do półwysepu Klasztornego w Wigrach. Większość spływów rozpoczyna się właśnie w tym miejscu.

Poniżej znajduję się opis szlaku podzielonego na 7 etapów, dzienne odcinki to maksymalnie kilkanaście kilometrów płynięcia.

Etap I – Wigry – Maćkowa Ruda

Stary Folwark lub półwysep klasztorny to dogodne miejsca rozpoczęcia spływu szlakiem Czarnej Hańczy. Przed wypłynięciem warto zobaczyć między innymi barokowy zespół klasztorny, którego najstarsza część pochodzi z XVII wieku. Płyniemy krótkim odcinkiem po jeziorze Wigry, następnie przez jeziorko Postaw, po czym wpływamy na płytką i wąską w tym miejscu rzekę. Z jeziora rozciąga się piękny widok na półwysep. Etap bardzo zróżnicowany – krótkie leśne odcinki przeplatają się z podmokłymi dolinami. Całość etapu przebiega po terenie Wigierskiego Parku Narodowego. Konieczne są karty wstępu do Wig. Parku Nar. w cenie 5,-zł/osoba dorosła.

Informacje praktyczne:

Na tym odcinku brak jest punktów gastronomicznych. Jedynie bar przy sklepie w Maćkowej Rudzie serwuje przeważnie swojskie regionalne przysmaki – placki ziemniaczane, ziemniaczana babką i kartacze. Można tez zakupić ciasta własnego wypieku – przeważnie sękacze i szarlotki. Sklepy spożywcze i stragany z lokalnymi produktami znajdują się w Wigrach i Maćkowej Rudzie (w sezonie bardzo dobrze zaopatrzone). Na trasie wiele dogodnych miejsc na biwak, w Maćkowej Rudzie świetne pole namiotowe z sauną.

Etap II – Maćkowa Ruda – Frącki

Zaraz za Maćkową Rudą w oddali pojawiają się zabudowania Budy Ruskiej. Czarna Hańcza płynie w szerokiej dolinie aż do Wysokiego Mostu. Od tego momentu zwęża się i znacznie przyspiesza – płyniemy pięknym śródleśnym odcinkiem w głębokim wąwozie. Na tym etapie na trasie jest kilka malowniczych miejsc na odpoczynek. Na lewym brzegu na wysokości Sarnetek jest mały sezonowy sklepik, a o możliwości zakupu świeżych produktów gospodarskich (mleko, sery, warzywa, owoce, nawet nalewki), informują tablice ustawiane przy brzegu przez gospodarzy.

Informacje praktyczne:

Jest to etap „Jagodziankowych Babci”, które prostko z kładek i pomostów sprzedają najczęściej ciasta i inne swojskie produkty. Warto mieć parę złotych przy sobie – ceny nie są wygórowane, a produkty świeże i smaczne. Sklepy we Frąckach (dobrze zaopatrzone), poczta. Bardzo liczne biwaki, w samych Frąckach kilka z infrastrukturą turystyczną i sanitarną.

Etap III – Frącki – Dworczysko

Od Frącek Hańcza ma dość szybki nurt i piaszczyste dno, zachęcające do postoju i kąpieli w rzece. Meandruje wśród pól i łąk, jednak widoki ograniczają trzciny porastające oba brzegi. Nie sposób się nudzić – trzeba cały czas manewrować, uważając na pojawiające się co kilkadziesiąt metrów zakręty. W połowie etapu odpoczynek w Okółku – stąd niedaleko do sklepu we wsi Strzelcowizna (ok. 1,5 km). Na tym odcinku brzegów rzeki nie porastają drzewa i wysoka roślinność – w bezchmurne dni nie ma żadnej ochrony przed promieniami słonecznymi.

Informacje praktyczne:

Na trasie tylko jeden sklep, w odległości 1,5 km od rzeki w Okółku, w miejscowości Strzelcowizna. To okazja do przyjemnego spaceru przez łąki, po drodze letniskowe zabudowania Okółka. W Dworczysku kilka ładnych pól namiotowych i sezonowy sklepik (zaopatrzony tylko w podstawowe produkty spożywcze). Dogodne miejsca do biwakowania na całym etapie, również w Dworczysku kilka prywatnych pól namiotowych.

Etap IV – Dworczysko – Mikaszówka

Ostatni etap po Czarnej Hańczy, za to pięknym i dzikim – puszczańskim odcinkiem. Liczne powalonie drzewa i kłody częściowo przegradzające koryto stanowią dodatkową atrakcję. Wartki nurt pozwala skupić się na wspaniałych widokach, wioseł można używać tylko do manewrowania kajakiem. Ostatnie 2 km płyniemy już Kanałem Augustowskim, pokonując 2 śluzy: Sosnówek i Mikaszówkę. Podniosą one nas o ponad 5 metrów powyżej poziomu wód Czarnej Hańczy.

Informacje praktyczne: Sklep i bar dopiero pod koniec etapu w Rygoli (miejscu, gdzie wpływamy na Kanał Augustowski), oraz kilka dobrze zaopatrzonych sklepów i bar w Mikaszówce. Na trasie niezbyt liczne pola namiotowe, z uwagi na trudny dostęp na zalesiony brzeg. Pierwsze dobre biwaki od Rygoli i kilka w samej Miaszówce.

Etap V – Mikaszówka – Płaska(Gorczyca)

Płyniemy już Kanałem Augustowskim – to spokojny, bardzo malowniczy fragment systemu wód Kanału Augustowskiego – jednego z najcenniejszych zabytków hydrotechnicznych w skali światowej. Pokonujemy 3 śródleśne jeziora, śluzę Perkuć oraz dwukomorową śluzę Paniewo. Ta budowla umożliwia żeglugę bezpośrednio między jeziorem Krzywym i jeziorem Paniewo. Różnica poziomów miedzy nimi wynosi ponad 6 i pół metra !!! Na koniec etapu śluza w Gorczycy.

Informacje praktyczne: Na trasie liczne bary, sezonowe gastronomie, znakomite miejsca na odpoczynek z pięknymi, piaszczystymi plażami. Za śluzą w Paniewie malowniczo położona, czynna cały rok karczma. Liczne sklepy spożywcze pod koniec etapu w Płaskiej i Gorczycy. Tam też bary, smażalnie ryb – wszystko co być powinno w małej miejscowości letniskowej. Na trasie kilka pól namiotowych, przeważnie na niewielkich śródleśnych polankach W Płaskiej dobre miejsca na biwak na polach przy agroturystycznych gospodarstwach oraz stanicy PTTK.

Etap VI – Płaska (Gorczyca) – Swoboda

Rekreacyjny odcinek z malowniczym fragmentem Kanału Czarnobrodzkiego. Na trasie tylko kilka dogodnych miejsc na odpoczynek, tuż przed wypływem Suchej Rzeczki. Tego dnia kolejne śluzowanie na Kanale Augustowskim, tym razem w dół – obniżamy się o prawie 2 metry na śluzie Swoboda. Za śluzą jezioro Studzieniczne. Po obu jego stronach liczne dogodne miejsca na biwak. Lewy brzeg jest w sezonie oblegany przez turystów, również zmotoryzowanych. Na prawym kilka ładnych i spokojnych śródleśnych polanek.

Informacje praktyczne: Na lewym brzegu liczne sezonowe punkty gastronomiczne. Najbliższe sklepy w Przewięzi, znacznie bliżej jest dostać się tam kajakiem – 3 km w obie strony. Liczne pola namiotowe nad jeziorem Studzienicznym – dobre miejsca do kąpieli.

Etap VII – Swoboda – Augustów

Bardzo ciekawy odcinek, przebiegający przez trzy jeziora augustowszczyzny – Studzieniczne, Białe i Necko. Po drodze śluzowanie w Przewięzi, śluza łączy Studzieniczne z jeziorem Białym. Na trasie tego etapu wiele wspaniałych miejsc na odpoczynek i kąpiel. Czuje się już cywilizację – na jeziorze żeglówki i motorówki, dużo pól namiotowych, plaż i miejsc, gdzie można coś zjeść. Jest okazja do poznania „letniej stolicy Polski”. Taki tytuł został przyznany dla miasta Augustów przez radiową Trójkę.

Informacje praktyczne: W Przewięzi bary i sklepy, pod koniec etapu, w Augustowie, ogromna ilość barów, restauracji, letnich piwnych ogródków, dyskotek. Miasto w sezonie tętni życiem. W Augustowie liczne pola namiotowe, większość nad jeziorem Białym i Rospuda, nieliczne nad rzeką Nettą.