Czarna Hańcza

Kilometraż szlaku Czarnej Hańczy i Kanału Augustowskiego

0.0 Spływ kajakowy Czarną Hańczą można rozpocząć w różnych miejscach, ja jednak proponuję Gawrych-Rudę. Rozpoczynając swoją wędrówkę w tej miejscowości mamy możliwość przepłynięcia całego jeziora Wigry i tym samym zwiedzenie urozmaiconych brzegów oraz miejscowości bezpośrednio z wody. Dogodnym miejscem na wodowanie kajaków jest Stanica Wodna PTTK. Pakujemy wszystkie swoje rzeczy i wyruszamy w nieznane. Trzymając się prawego brzegu jeziora mijamy po lewej stronie półwysep Łysocha, a później wyspy Ordów i Ostrów. Ta druga położona jest naprzeciw miejscowości Bryzgiel, w kierunku której zmierzamy.
6.4 Dopływamy do miejscowości Bryzgiel. Warto zatrzymać się tu na chwilę, rozprostować kości i udać się na punkt widokowy z którego roztacza się ładna panorama na jezioro. W miejscowości Bryzgiel znajduje się również ładne i zadbane pole widokowe. Płynąc dalej przy prawym brzegu mijamy kolejną wyspę o wdzięcznej nazwie Krowa i wypływamy na otwartą przestrzeń jeziora Wigry. Przed nami duży pólwysep Jałowy Róg, po lewej zaś zatoka Przewłokowa i Bielańska, a za nimi ścisły rezerwat Jezioro Białe. Dalej mijamy wyspy Brzozowe i wyspę Kamień oraz przepływamy ciśniną między półwyspem Wysoki Wągieł z lewej, a półwyspem Łapa z prawej strony.
13.4 Na prawym brzegu widoczne zabudowania wsi Rosochaty Róg, w której znajdują się liczne pola biwakowe. Naprzeciw miejscowości rozciąga się Zatoka Hańczańska z niwielkimi wysepkami i ujściem górnego odcinka rzeki Czarna Hańcza. Wypływając za Rosochaty Róg po lewej stronie mijamy wieś Cimochowiznę i kierujemy się w kierunku widocznego z wody klasztoru Kamedułów na Wigrach. Opływamy półwysep Klasztorny i kierujemy się do Starego Folwarku.
18.5 Stanica Wodna PTTK w Starym Folwarku. Na miejscu znajdują się sklepy i pole biwakowe. Ze Starego Folwarku wypływamy w dalszą wędrówkę. Po prawej mijamy półwysep Klasztorny (zachęcam do zatrzymania się i zwiedzenie zespołu klasztornego) i dalej po lewej wyspę Mysią.
19.7 Docieramy do przesmyku pod mostem i dalej skręcamy w lewo, przed nami jezioro Postaw. Ujścia rzeki szukamy z prawej strony w drugim basenie jeziora.
21.3 Most drogowy w Czerwonym Folwarku. Dalej rzeka płynie pośród podmokłych łąk i szuwarów, miejscami zabagnioną doliną. W oddali po lewej stronie pojawiają się pojedyncze zabudowania Burdyniszek, a po prawej Mikołajewa.
24.4 Z lewej ujście rzeki Żubrówki. Dalej po lewej stronie wzdłuż drogi zaczynają się pojawiać pierwsze budynki wsi Maćkowa Ruda.
28.1 Pole biwakowe w Maćkowej Rudzie. W pobliżu sklep spożywczy i bar.
28.4 Most drogowy w Maćkowej Rudzie na trasie Żubrówka – Giby. Za mostem nurt przyspiesza, koryto staje się wąskie, a porośnięte brzegi podmokłe. Po przepłynięci kilkaset metrów po prawej stronie mijamy jedno pole biwakowe, a dalej, po lewej, na skraju lasu u podnuża wysokiej skarpy drugie pole. Nie sposób jest zaznaczyć na mapie i opisać wszystkie pola namiotowe i biwakowe, jest ich bardzo dużo. Dlatego też w następnej części opisu wspomnę tylko o niektórych.
31.5 Drewniany mostek dla pieszych między Budą Ruską, Kolonią Maćkowa Ruda. Rzeka w tym miejscu jest szeroka, a nurt leniwy.
31.8 Kolejne pole biwakowe położone przy lesie.
32.7 Z lewej strony mało widoczne ujście rzeki Gremzdówki (Pawłówki). Wiosłując dalej wśród łąk i lasów dopływamy do kolejnego mostu.
33.8 Most drogowy w Wysokim Moście na trasie Giby – Żubrówka. Nieco dalej za mostem po lewej stronie Stanica Wodna PTTK. Od tego miejsca zaczyna się bardzo ciekawy odcinek rzeki z szybkim nurtem oraz z wysokimi zalesionymi brzegami. W rzece znajdują się kamienie oraz przy niskim stanie wody widoczne mielizny. Po drodze mijamy kolejne pola biwakowe i zbliżamy się do miejscowości Studziany Las.
38.5 Lokalny most drogowy do Sarnetek. Płyniemy dalej wśród terenów leśnych, brzegi rzeki wysokie i strome. Po prawej stronie pojawiają się zabudowania Gulbina.
40.1 Mijamy most leśnej kolejki wąskotorowej oraz most na trasie Pogorzelec – Frącki. Rzeka w tym miejscu jest szeroka. Z lewej strony zabudowania Tarczyska.
44.4 Most drogowy we Frąckach. Przed mostem znajdują się dwa ciekawe pola biwakowe. Zachęcam w tym miejscu do uzupełnienia zapasów na dalszą część spływu, ponieważ do Rygola może być problem z zakupami. Płynąc dalej mijamy zabudowania Frącek i z lewej strony ujście rzeki Wierśnianki.
46.6 Stanica Wodna we Frąckach, a troszeczkę dalej po prawej zadaszone ładne pole biwakowe ze studnią. Dalej rzeka wije się pośród podmokłych łąk, nurt jest spokojny.
54.0 Drewniany mostek w Okółku, a przed nim pole biwakowe. Dalszy odcinek rzeki bogaty jest z wakola, torfowiska i starorzecza. Płyniemy w otwartym terenie.
57.1 Dociermy do pierwszych zabudowań wsi Dworczysko. Na lewym brzegu rzeki bardzo ładne i spokojne pole biwakowe. Niecałe dwa kilometry dalej kolejne miejsce na odpoczynek i ustawienie namiotu.
59.1 Most w Dworczysku. Od tego miejsca zaczyna się bardzo malowniczy, przełomowy odcinek Czarnej Hańczy z powywracanymi drzewami i podmytymi brzegami. Mijamy kolejne miejsca biwakowe i rozkoszujemy się wspaniałymi krajobrazami Puszczy Augustowskiej.
59.1 Po prawej stronie stanica wodna Jałowy Róg, a nieopodal gajówka o tej samej nazwie. Za stanicą dolina rozszerza się, a wokół pojawiają się łąki. Jest to ostatni odcinek wrtkiego nurtu, dalej będziemy skazani tylko na pracę własnych rąk.
69.6 Most w Rygolu, a za mostem na Szlamicy po lewej stronie znajduje się ładne i zagospodarowane pole biwakowe. My przed mostem skręcamy w lewo, przepływamy pod kolejnym mostem i kawałek dalej kierujemy się w prawo do Kanału Augustowskiego.
71.3 Dopływamy do śluzy Sosnówek (szerokość: 6,15 m, długość: 43,90 m, czas śluzowania: ok. 25 minut) i ustawiamy się w kolejce do śluzowania. Przed śluzowaniem należy uiścić odpowiednią opłatę. Pamiętajcie również o tym, że śluzy czynne są zazwyczaj do godz. 15-16.00. Jeżeli przypłyniecie po tej godzinie i nie będzie już operatora śluzy, to czeka was przenoska. Na śluzie wznosimy się o 2,37 m w górę i płyniemy dalej kanałem przez teren leśny.
Kanał Augustowski powstał wg projektu Ignacego Prądzyńskiego i zbudowany został w latach 1824 – 1838. Połączył on dorzecza Niemna i Wisły oraz zakończył tym samym wojnę celną między Polską, a Prusami. Ma długość około 102,0 km, z czego 80 km znajduje się na terenie Polski, 18,6 km na terenie Białorusi oraz 3,5 km w strefie granicznej. Na kanale wybudowano 18 śluz, z czego 14 znajduje się na terytorium Polski, jedna w pasie granicznym i 3 na terenie Białorusi. Kanał Augustowski to bezcenne, unikatowe w skali europejskiej dzieło budownictwa wodnego. Stanowi świadectwo wysokiego kunsztu technicznego i realizatorskich umiejętności polskich inżynierów wojskowych i cywilnych.

WAŻNE: Opłaty za jedno śluzowanie lub przejście przez pochylnię kajaka lub łodzi wiosłowej, za każdy obiekt pływający w godzinach od 7:00 do 16:00 – 4,04 zł, w godzinach od 16:00 do 7:00 – 8,08 zł.
70.2 Dopływamy do śluzy Sosnówek (szerokość: 6,15 m, długość: 43,90 m, czas śluzowania: ok. 25 minut, czynna od 8:00 do 16:00) i ustawiamy się w kolejce do śluzowania. Przed śluzowaniem należy uiścić odpowiednią opłatę. Pamiętajcie również o tym, że śluzy czynne są zazwyczaj w określonych godzinach. Jeżeli przypłyniecie po czasie pracy operatora śluzy, to czeka was przenoska. Na śluzie Sosnówek wznosimy się o 2,37 m w górę i płyniemy dalej kanałem przez tereny leśne.
71.3 Śluza Mikaszówka (szerokość: 6,05 m, długość: 43,90 m, czas śluzowania: ok. 22 minuty, czynna od 8:00 do 16:00). Na tej śluzie wznosimy się o 2,7 m. Za śluzą mijamy most drogowy i płynąc dalej kanałem docieramy do jeziora.
72.7 Wpływamy na jezioro Mikaszówek i kierujemy się prosto do wąskiego przesmyku. Na prawym brzegu przesmyku znajduje się miejsce biwakowe z dobrym dojściem do brzegu.
73.65 Wpływamy na jezioro Mikaszewo. Po lewej stronie kolejne ładne miejsce biwakowe, a dalej kilka następnych zarówno na jednym, jak i również drugim brzegu. Przed nami ponad 3,5 km wiosłowania po czystych wodach jeziora.
77.08 Śluza Perkuć – jedna z najładniejszych na kanale (szerokość: 5,90 m, długość: 44,00 m, czas śluzowania: ok. 22 minuty, czynna od 8:00 do 16:00). Po pokonaniu 2,38 m. w pionie umocnionym kanałem wypływamy na jezioro Krzywe z ładnie zalesionymi brzegami. Trzymając się prawego brzegu docieramy do kolejnej śluzy.
78.69 Śluza Paniewo – dwukomorowa o różnicy poziomów 6,5 m (szerokość: 5,80 m, długość pierwszej komory: 44,40 m, długość drugiej komory: 43,60 m, czas śluzowania: ok. 30 minut, czynna od 8:00 do 16:00). Za śluzą na lewym brzegu znajduje się pole biwakowe i karczma. Wpływamy na jezioro Paniewo z ukrytymi po obu stronach licznymi polami biwakowymi. Płynąc przy lewym brzegu wpływamy w kanał łączący jeziora Orle i Paniewo.
81.15 Początek jeziora Orle otoczone łąkami i polami. Wypływu szukamy z lewej strony.
82.70 Śluza Gorczyca (szerokość: 5,75 m, długość: 42,70 m, czas śluzowania: ok. 20 minut, czynna od 8:00 do 19:00). Wznosimy się na wysokość 2,87 m i wypływamy na jezioro Gorczyckie otoczone pasem trzcin. Na lewym brzegu widać budynki wsi Płaska oraz kilka pól biwakowych. Płyniemy wzdłuż jeziora mijając kolejne pola biwakowe i wpływamy do kanału.
86.35 Ujście Suchej Rzeczki, która odprowadza wody z jeziora Serwy. Tuż przed ujściem znajduje się pole biwakowe. Jeżeli dysponujemy czasem, to możemy popłynąć leniwą rzeczką na jezioro Serwy i spędzić tam jedną noc na wyspie, na której znajduje się stanica wodna. Planując wypad na jezioro Serwy należy pamiętać o przenosce, która czeka na nas przy moście na trasie Płaska – Sucha Rzeczka.
86.93 Most w Żylinach. Dalej zaczyna się monotonny długi, prosty odcinek kanału.
82.70 Śluza Swoboda (szerokość: 6 m, długość: 45,40 m, czas śluzowania: ok. 18 minut, czynna od 8:00 do 19:00). Tym razem obniżamy się o 1,71 m. Za śluzą po prawej stronie pole biwakowe.
92.92 Wypływamy na jezioro Studzieniczne. Po prawej stronie mijamy jedno pole biwakowe, po lewej stanicę wodną, a dalej ciąg następnych miejsc biwakowych z wiatami i stołami nad wodą. W końcowej części jeziora na lewym brzegu znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Studzieniczańskiej (w 1999 roku odwiedził je papież Jan Paweł II) oraz zabudowania miejscowości o tej samej nazwie. Zachęcam do zwiedzania Sanktuarium.
96.15 Śluza Przewięź (szerokość: 6,05 m, długość: 47,20 m, czas śluzowania: ok. 13 minut, czynna od 7:00 do 19:00). To ostatnia śluza na naszym szlaku. Śluzujemy się w dół o 0,8 m. i przepływając pod mostem na trasie Augustów – Sejny wypływamy na jezioro Białe o wysokich, w większości zalesionych brzegach i czystej wodzie. Płynąc jeziorem Białym mijamy mniejsze i większe pola biwakowe oraz przystanie i ośrodki. Na wodzie widzimy statki, kutry, skutery i motorówki. To oznaka zbliżającej się cywilizacji. Po lewej stronie mijamy wieś Wojciech, dalej z prawej strony opływamy półwysep Ostry Róg, a z lewej kolejne dwa półwyspy Lisi Ogon oraz Dąbek. Po przepłynięciu jeziora docieramy do kanału – rzeki Klonownica.
103,1 Most kolejowy i drogowy na trasie Augustów – Suwałki. Za mostem wpływamy na jezioro Necko, tu trzymamy się lewego brzegu i płyniemy w kierunku kierunku Netty, nie wpływając do niej. Nettę zostawiamy za sobą po lewej stronie.
105,8 Spływ kończymy w Augustowie, na wprost ulicy Nadrzecznej.